Köpek Sahibinin En Önemli Sorumluluğu: Aşı Takvimi
Klinik pratiğimde en sık karşılaştığım durumlardan biri şudur: "Köpeğimiz hastalandı, aşıları eksikti." Parvovirüs ya da Distemper (gençlik hastalığı) nedeniyle kliniğimize getirilen köpeklerin büyük çoğunluğu aşısız ya da eksik aşılıdır. Bu hastalıklar ağırlıklı olarak aşılanmamış yavru köpekleri etkiler ve tedavi edilmediğinde ölümcül seyreder. Oysa önlenmesi son derece basittir: Güncel bir aşı takvimi.
Bu rehberde Antalya Aksu'daki kliniğimizde uyguladığımız köpek aşı protokolünü, hafta hafta yavru takvimiyle birlikte aktarıyorum.
Temel (Zorunlu) Aşılar ve Ek Aşılar
Köpek aşıları iki kategoriye ayrılır:
- Temel / Çekirdek Aşılar: Her köpeğe uygulanması gereken, çok bulaşıcı ve ölümcül hastalıklara karşı aşılar. Karma aşı (CDV, CPV, CAV, PI, Leptospiroz bileşenlerini içerir) ve Kuduz bu kategoridedir.
- Ek / Yaşam Tarzına Özel Aşılar: Köpeğin yaşadığı ortam ve coğrafi konuma göre değişen aşılar. Lyme, Bordatella bunlar arasındadır.
Antalya ve Aksu için Leptospiroz ve Lyme aşılarını standart protokolümüze dahil ediyoruz — Akdeniz ikliminde kene ve kemirgen varlığı yıl boyu yüksektir ve bu hastalıklar insanlara da bulaşabilir.
Yavru Köpek Aşı Takvimi
6–8. Hafta: İlk Muayene ve Parazit Tedavisi
Köpeğinizi ilk getirdiğinizde önce tam bir fizik muayene yapıyoruz. Ağırlık, diş kontrolü, fıtık ve genel gelişim değerlendirildikten sonra iç ve dış parazit tedavisi başlıyor. İlk aşı (Karma-1) aynı seansta uygulanabilir; ancak hayvanın sağlıklı olması şarttır.
Bu seansta yapılanlar: İç-Dış parazit tedavisi + Karma Aşı-1 (CDV, CPV, CAV, PI, Leptospiroz)
10–12. Hafta: Karma-2
Parvovirüs koruması için ikinci Karma aşısı şarttır; tek doz yeterli koruma sağlamaz. Karma aşısının içerdiği Leptospiroz bileşeni sayesinde bu seansta ikinci Leptospiroz dozu da uygulanmış olur.
Bu seansta yapılanlar: Karma Aşı-2 (CDV, CPV, CAV, PI, Leptospiroz)
14–16. Hafta: Karma-3 + Kuduz
En kritik seans. Karma aşının üçüncü dozu ile Parvo ve Distemper'e karşı güçlü bağışıklık tamamlanır. Ve en önemlisi Kuduz aşısı yapılır — köpek tam 12 haftalık (3 aylık) olduğunda vurulabilir ve yasal zorunluluktur.
Bu seansta yapılanlar: Karma Aşı-3 (CDV, CPV, CAV, PI, Leptospiroz) + Kuduz
Yetişkin Köpekte Yıllık Rapeller
Birçok köpek sahibi, primer seriyi tamamladıktan sonra yıllık rapelleri ihmal eder. Oysa bağışıklık kalıcı değildir; zamanla zayıflar. Tüm temel aşılar için yıllık rapel zorunludur.
- Karma Aşısı (CDV, CPV, CAV, PI, Leptospiroz): Yılda bir kez
- Kuduz: Türkiye'de her yıl yasal zorunluluktur
- Lyme (Borrelia): Antalya bölgesinde risk grubundaki köpekler için yılda bir
Antalya İklimine Özel: Leptospiroz ve Lyme Neden Kritik?
Leptospiroz: Kemirgenler ve su birikintileri aracılığıyla yayılan bakteriyel bir hastalıktır. Böbrek ve karaciğer yetmezliğine yol açar. Dahası, insanlara da bulaşabilir. Antalya'nın ılıman ve nemli ikliminde kemirgen popülasyonu yıl boyu aktif olduğundan tüm köpeklere standart olarak öneriyoruz.
Lyme Hastalığı: Borrelia burgdorferi bakterisinin kene ısırığıyla bulaştığı bir hastalıktır. Eklem ağrısı, ateş ve kalp komplikasyonlarına yol açabilir. Antalya'da keneler 12 ay boyunca aktif olduğundan risk süreklidir. Dışarı çıkan köpekler için aşı ve aylık kene önleyici birlikte kullanılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Aşı ne kadar süre koruma sağlar?
Tam aşılanmış bir köpekte Parvo ve Distemper bağışıklığı genellikle 1–3 yıl güçlü kalır; ancak Türkiye'de yıllık rapel standarttır ve yasal gerekliliktir. Leptospiroz bağışıklığı daha kısa olup yıllık rapel şarttır.
Köpeğim aşıdan çok korkuyor. Ne yapabilirim?
Kliniğimizde sakin, kalabalık olmayan bir ortamda aşı uyguluyoruz. Köpeğinizi aşıdan önce yorgun bırakmamak (sakin getirmek) ve pozitif bir deneyim yaşatmak uzun vadede aşı stresini büyük ölçüde azaltır.
